Żywienie medyczne w chorobie nowotworowej


Choroba nowotworowa bardzo często wiąże się z niedoborami w spożywaniu pokarmów, co przy zwiększonym zapotrzebowaniu energetycznym może prowadzić do niezamierzonej utraty wagi (masy ciała) i osłabienia organizmu.

 

Dobrze odżywiony organizm ma szansę lepiej przejść przez leczenie przeciwnowotworowe. Nie bez przyczyny lekarzom zdarza się odraczać leczenie, jeśli pacjent ma złe wyniki badań krwi. Spadki ilości różnych elementów budujących krew lub niski poziom albumin (rodzaj białek krążących we krwi) należą do czynników, które mogą wpłynąć na konieczność przerw w leczeniu onkologicznym i w niektórych przypadkach także na zmniejszenie skuteczności terapii onkologicznej.

 

Pacjent, który jest niedożywiony może częściej rozwijać powikłania, gorzej tolerować leczenie, czasami nie jest w stanie realizować terapii w pełnych dawkach i we właściwych odstępach czasu. Nie bez przyczyny więc wsparcie w postaci żywienia medycznego, umożliwiające pokrycie zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze, powinno być traktowane jako integralny element leczenia.

 

Co wpływa na stan odżywienia organizmu podczas choroby nowotworowej?

 

W zależności od rodzaju, miejsca i stopnia zaawansowania nowotworu, objawy niedożywienia lub wyniszczenia występują u 30-85% chorych. Istnieje wiele czynników, które mogą wpływać na stan odżywienia organizmu. Do najczęstszych należą:

 

  1. Stres – towarzyszy on choremu w momencie postawienia diagnozy i podczas leczenia. Jego objawem często może być brak apetytu, który przekłada się na zmniejszenie ilości zjadanych posiłków.
  2. Proces chorobowy – w wyniku obecności nowotworu i związanego z tym stanu zapalnego występuje wzmożona przemiana materii. Stan zaawansowania choroby ma również często wpływ na stan odżywienia pacjenta.
  3. Lokalizacja nowotworu – niektóre nowotwory, szczególnie te umiejscowione w obrębie przewodu pokarmowego, mogą powodować np. ból przy jedzeniu, biegunki lub szybsze uczucie sytości, a w przypadku zmian w obrębie głowy i szyi często występują trudności w przełykaniu. Nawet niewielki guz nowotworowy zlokalizowany np. w przełyku jest w stanie utrudnić choremu prawidłowe odżywianie i doprowadzić do niedożywienia.
  4. Skutki uboczne radio- i/lub chemioterapii – leczenie stosowane w zwalczaniu nowotworów niestety często wiąże się z działaniami niepożądanymi, takimi jak: nudności, wymioty, biegunki lub zaparcia, wzdęcia, zmiany odczuwania smaku i zapachu czy zaburzenia wchłaniania. Żywienie zgodne z zapotrzebowaniem często bywa wyzwaniem również w wyniku podrażnienia przewodu pokarmowego, np. powodującego ból przy połykaniu pokarmów, stany zapalne.
  5. Konieczność wykonywania licznych badań na czczo – sprawia czasami, że pacjenta może ominąć nawet do kilku posiłków w ciągu dnia.
  6. Dieta szpitalna – niestety najczęściej nie jest dostosowana do potrzeb pacjentów, szczególnie pod względem urozmaicenia, smaku i sposobu podania.

 

Kiedy stosuje się żywienie medyczne?

 

Nie istnieje jedna uniwersalna dieta dla pacjentów onkologicznych. Każdy chory ma inne potrzeby, w zależności od jego stanu zdrowia, rodzaju schorzenia, metody stosowanej terapii przeciwnowotworowej i jej działań niepożądanych. Dla wszystkich pacjentów niezwykle istotne jest utrzymanie odpowiedniej masy ciała w trakcie leczenia. Odpowiedzią na tę potrzebę jest żywienie medyczne, które może, a niekiedy powinno być stosowane na każdym etapie leczenia przeciwnowotworowego:

 

Jakie są metody podawania żywienia medycznego?

 

Najbardziej naturalne jest żywienie drogą przewodu pokarmowego i to wsparcie tej metody powinno się stosować w pierwszej kolejności,  wzmacniając organizm doustnymi, specjalistycznymi  preparatami odżywczymi, dostosowanymi do potrzeb pacjentów onkologicznych. Produkty te mają najczęściej formę płynną i stanowią dodatkowe źródło energii, makro- i mikroskładników, jak też witamin. Jednak w części przypadków nowotworów, przede wszystkim głowy i szyi lub przewodu pokarmowego, żywienie doustne jest niemożliwe (np. w wyniku braku dostępu lub też bólu) albo niewystarczające. W takich sytuacjach wsparciem leczenia powinno być wdrożenie żywienia dojelitowego poprzez zgłębniki, sztuczne przetoki odżywcze bezpośrednio do żołądka lub jelita pacjenta, bądź też żywienie pozajelitowe.

 

Więcej informacji o żywieniu dojelitowym przez specjalny dostęp znajduje się w podzakładce Żywienie dojelitowe.

Bibliografia: Kłęk S et al.: Standardy leczenia żywieniowego w onkologii. NOWOTWORY Journal of Oncology 2015, volume 65, number 4, 320–337.

Powiązane:
Tarcza ochronna, bezpieczeństwo
Ustawienia prywatności
Tutaj możesz w dowolnej chwili deklarować i modyfikować ustawienia plików cookie.
Bezwzględnie konieczne pliki cookie

Są niezbędne w celu zapewnienia funkcjonowania witryny internetowej i nie można ich wyłączyć. Zazwyczaj są stosowane w odpowiedzi na podjęte przez użytkownika działania związane z żądaniem usług (ustawienie preferencji w zakresie prywatności użytkownika, logowanie, wypełnianie formularzy itp.). Można ustawić przeglądarkę, aby blokowała takie pliki cookie lub wyświetlała odpowiednie powiadomienia, jednak niektóre części witryny nie będą wówczas działały.

Analityczne pliki cookie

Umożliwiają nam liczenie odwiedzin i źródeł ruchu oraz pomiar i poprawę wydajności naszej witryny. Pokazują nam, które strony są najmniej i najbardziej popularne i w jaki sposób odwiedzający poruszają się po witrynie. Jeśli użytkownik nie zgodzi się na ich zastosowanie, nie będziemy wiedzieli, kiedy odwiedził naszą witrynę i nie będziemy w stanie monitorować jej wydajności.

Personalizujące pliki cookie

Służą do zwiększenia funkcjonalności witryny internetowej i personalizacji jej treści. Mogą być stosowane przez nas lub przez osoby trzecie, których usługi zostały dodane do naszych stron. Jeśli użytkownik nie zezwoli na ich zastosowanie, niektóre lub wszystkie z tych usług mogą nie działać poprawnie.

Pliki cookie do targetowania

Mogą zostać użyte przez naszych partnerów reklamowych poprzez naszą witrynę w celu stworzenia profilu zainteresowań użytkownika i wyświetlania mu odpowiednich reklam na innych witrynach. Nie przechowują bezpośrednio danych osobowych, lecz pozwalają na jednoznaczną identyfikację przeglądarki i urządzenia internetowego użytkownika. W razie braku zgody na ich zastosowanie reklamy prezentowane użytkownikowi będą w mniejszym stopniu dostosowane do jego zainteresowań.